Dlaczego coś się dzieje, skoro nie dzieje się nic (Z. Říhová, Zabawa w wilka)

 

Na czwartej stronie okładki natkniemy się na informację, że powieść Říhovej to „gra prozy artystycznej z horrorem i baśnią”. Trudno byłoby z tym rozpoznaniem się nie zgodzić. Dodałabym jeszcze, że to znakomity przykład prozy psychologicznej, skoncentrowanej na analizie człowieka w kryzysie lub inaczej – na analizie człowieka doświadczającego różnych kryzysów. W tym przypadku będą to zdrada, samotność, rozczarowanie, przemijanie, obcość. Czeska pisarka łączy najlepsze tradycje powieści grozy ze znakomitym portretem zamkniętej małej społeczności, dążącej do tego, by izolację pogłębić i by stać na straży odosobnienia. To także świetne – duszne, niepokojące, osaczające i zapowiadające nieuchronność tego, co się wydarzy – prze-pisanie bajki o Czerwonym Kapturku. Wieś na głębokiej prowincji, w której trzeba co chwilę zapewniać siebie, że jest pięknie, bo tak naprawdę robi się coraz straszniej. Dom, który ma być schronieniem i przynieść wyleczenie rozpadającego się małżeństwa, jest w jakiś sposób chory i ma w sobie tajemnicę. Ludzie, którzy pozornie tkwią w marazmie, ale okażą się dobrze zorganizowani. Wreszcie wiedza – ją mają wszyscy mieszkańcy, nie jest jednak dostępna dla przybyszy. Bardzo dobre!

 

Zuzana Říhová, Zabawa w wilka, przeł. Dorota Dobrew, Wyd. Afera, Wrocław 2026.

Dostrzec sens (V. Latronico, Do perfekcji)

Wyciszona, ale i niepokojąca, pozornie o codzienności, a tak naprawdę o głodzie tego, co okaże się nadzwyczajne, o ludziach, którzy mogą wszystko, ale to, co mają, nie daje im spełnienia, o Berlinie, który ma w sobie energię zmiany, ale i zawiera w sobie tajemnicę wynikającą z nieuchwytności nawet wtedy, kiedy wydaje się, że pełne zrozumienie jest blisko – taka jest proza Latronico. Berlin nie stanie się tutaj tylko symbolem lub hasłem wywoławczym, okazuje się ważnym konkretem. Ci, którzy znają miasto, z pewnością odczytają więcej sensów. Warstwa topograficznego odwołania jest bowiem wyjątkowo istotna – mówi dużo o czasie, sygnalizuje kwestię związane z opisem różnych osób, wreszcie odsłania różnice klasowe, wybory i możliwości. Latronico celnie, precyzyjnie, okiem uważnego obserwatora charakteryzuje parę młodych ludzi. Oboje pracują zdalnie, oboje chcą żyć intensywnie, a choć bodźców nie brakuje, kolejne doświadczenia wydają się tylko powtórzeniem, namiastką, substytutem. W trakcie lektury ma się wrażenie konkurowania między ludzkimi bohaterami a miastem potraktowanym jako bohater. Do końca tak naprawdę nie wiadomo, czy wspomniana para czerpie inspiracje z Berlina, czy to może Berlin pozwala ludziom takim, jak oni, w ogóle doznać energii prawdziwego życia. Bardzo dobre.

 

Vincenzo Latronico, Do perfekcji, przeł. Katarzyna Skórska, Wyd. Czarne, Wołowiec 2026.

 

Republika ludzi młodych - spotkanie autorskie w Lidzbarku Warmińskim

 

Fotorelacja: 23 lipca 2026 r. w Oranżerii Kultury w Lidzbarku Warmińskim opowiadałam o „Republice ludzi młodych. Opowieści o nowym człowieku”. Wieczór okazał się bardzo udany. Cieszy mnie ogromnie fakt, że na spotkaniu pojawiły się osoby nie tylko z Lidzbarka Warmińskiego, ale i Iławy, Bartoszyc, Warszawy czy Olsztyna. To fantastyczne, że zechcieli Państwo spędzić wieczór z tą właśnie historią. Spotkanie poprowadziła dyrektor Oranżerii Kultury Anna Puszcz. Proszę obejrzeć zdjęcia - chyba udało się uchwycić dobrą energię panującą w tym miejscu.