Zapraszam również na mój profil na Facebooku: https://www.facebook.com/bernadetta.darska

oraz na moje konto na Instagramie: https://www.instagram.com/bernadettadarska/

czwartek, 17 września 2026

Codzienność (E. Sułek, Baranie oko. Reportaże z Kirgistanu)

 

Znakomita książka. Autorka unika egzotyzacji, choć o nią w kontekście opisywanego kraju byłoby łatwo. Celnie wydobywa uwikłania systemowe, stanowiące pozostałości po byciu częścią ZSRR, i akcentuje jednocześnie to, co jest tęsknotą za wolnością i potrzebą wolności. Warto także docenić panowanie nad proporcjami w zderzeniu opowieści o tym, co przynosi historyczne zmiany, z tymi historiami, które są częścią biografii jednostek i przeżyciem o charakterze prywatnym (np. udział w rewolucji, życie w miejscu skażonym przez wcześniejsze wydobywanie uranu czy opowiedzenie się po stronie terrorystów). W reportażach Sułek – dobrze pomyślanych koncepcyjnie i dramaturgicznie – na plan pierwszy wysuwa się codzienność oraz doświadczenie kobiet. Autorka niuansuje i różnicuje to, do czego z perspektywy europejskiej można by podejść z dystansem i krytyką. Mam na myśli to wszystko, co określane jest mianem tradycji, a tak naprawdę bezpośrednio uderza w los kobiet (np. zwyczaj porywania kobiet, aby je poślubić, kwestie związane z uprawianiem przez kobiety sportu czy w ogóle z unieważnianiem zdobytego przez nich wykształcenia). Sułek okazuje się uważną obserwatorką i czujną słuchaczką. Świetne są chociażby fragmenty, w których takie sformułowania jak siła kobiet czy właśnie tradycja odsłaniają swoje prawdziwe oblicze - obojętności na cudzym los, wygody, manipulacji. Proszę czytać, naprawdę warto!

 

Emilia Sułek, Baranie oko. Reportaże z Kirgistanu, Wyd. Czarne, Wołowiec 2026.


środa, 16 września 2026

Jeden cel, ale czy na pewno? (A. Ravatn, Doggerland)

 

Na czwartej stronie okładki natkniemy się na określenie, że powieść Ravatn to norweska „Sukcesja”. Po lekturze można by powiedzieć – niekoniecznie. Owszem, autorka sprawnie rozgrywa dobrze znane schematy – zjazd rodzinny, kwestia dziedziczenia władzy i majątku, uprzywilejowanie, dobre i złe wybory zawodowe, czy konieczność posiadania pokerowej twarzy, dzięki której nic nie może zaskoczyć i nic nie zaskoczy. Ważnym punktem odniesienia będzie w tej opowieści pewien maszynopis. Stanie się czymś w rodzaju lustra odbijającego skrywane tajemnice, potknięcia, niekoniecznie słuszne decyzje. W pewnym sensie to także wariacja na temat tego, która wersja rozwoju ma większą szansę na sukces - ta biznesowa i komercyjna czy ta ideową i humanistyczna. Zważywszy na fakt, że przywołana opozycja dotyczy wydawnictwa, nie jest to bez znaczenia. Do „Sukcesji” jednak powieści bym nie porównywała. Napięcia, złej energii, dynamiki związanej z przyciąganiem i odrzuceniem jednak w tej historii jest mniej. No i wszystko jest jednak dużo bardziej przewidywalne.

 

Agnes Ravatn, Doggerland, przeł. Karolina Drozdowska, Wyd. Pauza, Warszawa 2026.


poniedziałek, 14 września 2026

Podpisywanie "Republiki ludzi młodych" - Gdańskie Targi Książki

 

Jeszcze kilka zdjęć z wczorajszych (13 września 2026 r.)  świetnych Gdańskich Targów Książki – podpisywanie „Republiki ludzi młodych. Opowieści o nowym człowieku”. Miłe rozmowy z czytelnikami i z redaktorką naczelną Wydawnictwa Iskry, Magdaleną Partyką. Dziękuję za tyle dobrych chwil!