Proza słowackiej autorki sytuuje się w przestrzeni zwyczajności, w której odnaleźć można emocje i doświadczenia codzienne i jednocześnie emocjonalnie mocno angażujące. Gibová towarzyszy, tak można powiedzieć, swojej czeskiej koleżance, Petrze Soukupovej, która także nie potrzebuje wielkich zwrotów akcji, by pokazać napięcie, dramat, zniszczenie wynikające z tego, co ma miejsce dzień po dniu i co nie wiąże się z niczym nadzwyczajnym. Tytułowa babunia staje się podstawą ideowej i tożsamościowej klamry. Na początku jest jeszcze tą osobą, która decyduje, ma władzę, panuje nad rzeczywistością i stoi na straży zarządzonego przez siebie międzypokoleniowego porządku. Na końcu już jest inna. Zdaje się znikać, traci język, dzięki któremu mogła nadawać znaczenie, umyka jej to, co ważne, pamięć płata nieustanne figle, a przyszłość wydaje się dla niej już niedostępna. Autorka nie tylko w kontekście doświadczeń babuni potrafi pokazać nieoczywistość przemian. Upływ czasu dla młodych przynosi dorosłość, a ta nie okazuje się niestety tak wymarzona i idealna jak wtedy, kiedy w dzieciństwie wydawało się, że jest ucieczką przed tym, co niechciane. Brzydota tego, co okazuje się doświadczeniem do oswojenia, zmusza do akceptacji codzienności. Ta akceptacja wydaje się być konsekwencją czasu dorastania – tego okresu, kiedy poczucie bezpieczeństwa było tylko mrzonką, a młodzi musieli mierzyć się z wyzwaniami tylko z wykorzystaniem własnych sił. Proza Gibovej ma w sobie coś prawdziwego, co chciałoby się zapomnieć i co zostaje podczas lektury uświadomione mocniej i dosadniej. Kruchość zderzana z nieuchronną brutalnością codzienności okazuje się tym, od czego nie da się uciec i z czym trzeba nauczyć się żyć. Ostatecznie więc to historia smutna, bo portretująca bezsilność bohaterów wobec życia – na każdym jego etapie. Intrygujące.
Ivana Gibová, Babunia ©, przeł. Izabela Zając, Wyd. Książkowe Klimaty, Wrocław 2025.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz