Nazwisko autorki na okładce to niewątpliwie gwarancja jakości. Joanna Ostrowska dała się poznać jako badaczka wnikliwa, dociekliwa, wytrwała i odważna. Jej rozpoznania dotyczące rejonów i doświadczeń wcześniej przemilczanych i traktowanych jako tabu okazały się częścią ważnego w humanistyce momentu zwrotnego, w efekcie którego wykluczeni, stygmatyzowani, marginalizowani zyskują widoczność i głos. Jedną z ważniejszych konsekwencji archiwalnej i analitycznej pracy autorki jest dostrzeżenie i przypomnienie tych, którzy decyzją oprawców mieli zostać zapomniani i byli wielokrotnie wykluczani. Mowa chociażby o więźniarkach obozów koncentracyjnych, które przetrwały przymusową pracę seksualną podczas uwięzienia, czy o homoseksualistach, którzy doświadczali odrzucenia także ze strony współwięźniów. Tym razem Joanna Ostrowska przygląda się temu, co – jak mówi – zostało prześlepione. Szuka śladów pominiętych, zignorowanych, niezauważonych, które ostatecznie okazują się ważną informacją prowadzącą do prawdy biograficznej na temat wyborów, niezależności i niełatwych decyzji podejmowanych przez bohaterów książki. Oprócz zrekonstruowania arcyciekawych losów ludzkich, dopowiedzenia niektórych historii i powrotu do wcześniej interesujących ją osób, niezwykle ciekawe okazuje się odsłonięcie procesu związanego z zadawaniem pytań, z poszukiwaniem, z nietraceniem nadziei i z przekonaniem graniczącym z przeczuciem, że gdzieś ukrywa się ta ważna, kluczowa dla opowieści informacja. Napięcie wyłaniające się z niekiedy wieloletnich poszukiwań i momenty, w których dochodzi do rozpoznania wagi informacji, znakomicie pokazują, jak ważne dla opowiedzenia i odsłonięcia prześlepienia jest specyficzne połączenie wiedzy, erudycji, świadomości tego, co może być istotne oraz intuicji, wiary w sens działań, determinacji. Dzięki naukowemu, ale i po części reporterskiemu śledztwu Ostrowskiej to wszystko, co miało zniknąć i nigdy nie zostać odsłonięte, poddane jest namysłowi, w którym ważna rolę odgrywa szczegół, a także troska i szacunek dla bohaterek i bohaterów. Bardzo dobre.
Joanna Ostrowska, Ślady. Historia pewnego archiwum, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2025.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz