Reportaż Magdaleny Czubaszek to fascynujący dowód na to, jak często w opisywaniu zjawisk nawet z niedalekiej przeszłości przydaje się myślenie detektywistyczne, nieoczywiste spojrzenie na to, co pozornie nie wymaga prze-pisania, wreszcie świadomość mierzenia się z tym, co trzeba spróbować nie tylko opowiedzieć, ale odzyskać, być może w ostatniej chwili. Mowa więc o działaniach ryzykownych, narażonych na porażkę. Tymczasem autorka wychodzi z tego przedsięwzięcia zwycięsko. Nie znaczy to wcale, że tworzy zamknięty i skończony portret „dziewczyn na polskiej scenie alternatywnej lat 80.”. Udowadnia jednak, że zapomniane i często potraktowane tylko anegdotycznie historie da się przypomnieć i opowiedzieć. Reportaż Czubaszek intryguje z co najmniej kilku powodów. Po pierwsze, odsłania trwałość stereotypów płciowych. Kobiety grający na basie czy perkusji lub śpiewające w zespołach punkowych nawet we wspomnieniach są traktowane trochę jako aberracja. Po drugie, na uwagę zasługuje przyjrzenie się temu, do kogo należy dyskurs dominujący, kto unieważnia, a kto nadaje znaczenie. Po trzecie, ciekawym kontekstem jest zderzenie zawodowstwa z amatorstwem, pasji z rolami społecznymi, czegoś na długo z krótkotrwałą przygodą. Nie muszę zaznaczać, że wymienione jako drugie kwestie łączono z grającymi dziewczynami. Po czwarte, interesujące jest mierzenie się z brakiem. Czubaszek odsłania ten proces – cudem zachowane nagrania na kasetach, szczątkowe wspomnienia, niechęć do mówienia. Po piąte wreszcie, to opowieść, w której dobitnie wybrzmiewa przekonanie, że wiedza o tym, jak dużo zapomniano, jest wiedzą potrzebną. Warto!
Magdalena Czubaszek, Będziesz wrzeszczeć. Dziewczyny na polskiej scenie alternatywnej lat 80., Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2026.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz