Próby zrozumienia reguł rządzących światem często bywają irracjonalne. Oczywiście, nim dostrzeżemy absurdalność tego, czemu z ochotą się poddajemy, musi minąć trochę czasu, bywa też i tak, że nie zanosi się na to, że w ogóle kiedykolwiek dostrzeżemy, że nasze wybory są błędne. Amanda Montell, znana polskim czytelnikom z reportażu „Idź za mną”, znakomicie analizującego język sekt, tym razem przygląda się fałszywym prawdom organizującym rzeczywistość i tworzącym zestaw zachowań często trudnych do podważenia. To, co staje się dla nas punktem odniesienia, odwołuje się do emocji, chęci bycia częścią grupy, marzeń czy traktowanego jako norma sukcesu. W esejach składających się na książkę Montell łączy narrację autobiograficzną z analizą kulturoznawczą i socjologiczną. Kiedy więc na przykład czytamy o toksycznych relacjach w związkach, dowiemy się, że autorka tego doświadczyła, ale też przeczytamy dużo ciekawych i błyskotliwych rozważań na temat kultury terapeutycznej i obsesji bliskości mimo wszystko. Kiedy czytamy o zjawisku blogowania o chorobach i zbliżającej się śmierci, dowiemy się o przyjaźni z jedną z kobiet, której udało się wyzdrowieć, ale i otrzymamy ważną refleksję na temat istotności, pamięci i przetrwania dzięki wykorzystaniu nowych mediów w formie dziennika. Kiedy wreszcie czytamy o przesunięciu, które dokonało się w kontekście postrzegania autorytetów, Montell zaoferuje nam intrygującą analizę fanowskich zachowań, które przyjmują firmy skrajne – od zachwytu do odrzucenia i od akceptacji po gotowość organizowania ulubionej gwieździe prywatnego życia. Tutaj również autorka podzieli się swoimi przeżyciami, które wpisują się w przywołany problem. To oczywiście nie jedyne tematy, które służą sportretowania współczesności naznaczonej dominacją irracjonalności. Montell z jednej strony jest kimś, kto wie więcej i kto z pozycji eksperckiej rozważa różne zależności, z drugiej pozostaje osobą zwyczajną, także narażoną na oddziaływanie fałszywych narracji i odczuwającą skutki ich wpływu na wybory podejmowane w codzienności. Ten styk racjonalności i irracjonalności nie tylko na poziomie teoretycznym, ale i praktycznym, jest w tej publikacji najciekawszy, przekonujący i autentyczny. Proszę czytać.
Amanda Montell, Wiek magicznego myślenia. Opowieść o współczesnej irracjonalności, przeł. Adam Pluszka, Wyd. Czarne, Wołowiec 2026.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz