„Nasi Niemcy” to przykład poszukiwania i przypominania tych warstw historii, które właściwie zapomniano, chętnie przemilczano, a także uznano za niewygodne. Tytułowi „nasi Niemcy” to społeczności pochodzenia niemieckiego, mieszkające na terenie dzisiejszej Polski. Autora interesują zbiorowości nieoczywiste, żyjące poza terenami Śląska, Pomorza Zachodniego oraz Warmii i Mazur. Punkt wyjścia na poziomie najbardziej podstawowym to ewangelickie cmentarze. To one znaczą mapę informacją o życiu, choć tak naprawdę powiadamiają o śmierci. Najciekawsze w książce Macieja Falkowskiego jest napięcie rodzące się na dwóch poziomach. Ten pierwszy wiąże się z teraźniejszością i z różnymi postawami osób, które są owymi tytułowymi „naszymi Niemcami”. Różne podejście do historii – od utożsamienia się do odcięcia lub przynajmniej zdystansowania – to ciekawe wskazanie na nieoczywisty proces rozmywania się lub umacniania tożsamości. Ten drugi to rekonstruowanie związków, relacji i historii poprzez pokazanie z jednej strony cech, które wyróżniają i czynią czymś szczególnym, z drugiej tych, które pokazują wpływają na uznanie, że jest się częścią całości. Interesującym wątkiem jest także prowadzenie śledztwa – pytanie o fragmenty dawnych światów i ich znaczenie.
Maciej Falkowski, Nasi Niemcy, Wyd. Czarne, Wołowiec 2026.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz